Quản nhà thu nhập thấp: cẩn thận kẻo đổ khó lên đầu người nghèo

Thực tế giá nhà, quy định về sắm – bán... loại hình nhà ở này đang gây hoài nghi về tính minh bạch và thực thi chính sách ưu đãi.

Những hoài nghi về việc sở hữu thể minh bạch đối tượng mua nhà thu nhập thấp vẫn chưa mang hồi kết. Sau vài năm triển khai chính sách về nhà dành cho người thu nhập thấp, tới nay, trong thực tiễn đã thấy xuất hiện nhiều bất cập.

Chặn kẻ gian hay cản đường phố... thoát nghèo

Theo quy định hiện hành tại Nghị định 188/2013 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội: quý khách, thuê mua sắm nhà ở xã hội không được phép cho thuê lại, thế chấp (trừ trường hợp thế chấp sở hữu ngân hàng để vay tiền sắm, thuê sắm chính căn hộ đó) và không được chuyển nhượng nhà ở dưới mọi hình thức trong thời gian tối thiểu là 5 năm, bắt đầu từ thời điểm trả hết tiền sắm, thuê mua sắm nhà ở theo giao kèo đã ký với bên bán, bên cho thuê mua.

Nhiều khu nhà thu nhập sau 2-3 năm vào ở vẫn chưa quyết toán chốt giá bán

Đồng thời, các bạn, thuê mua sắm nhà ở xã hội chỉ được phép bán lại, thế chấp hoặc cho thuê sau khi trả hết tiền theo giao kèo đã ký kết và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền mang nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai, nhưng phải bảo đảm thời gian tối thiểu là 5 năm, bắt đầu từ thời điểm trả hết tiền sắm, thuê mua theo hợp đồng đã ký sở hữu bên bán, bên cho thuê sắm.

Nay, Bộ Xây dựng vừa công bố Dự thảo Nghị định phát triển quản lý nhà ở xã hội mang nội dung thắt chặt hơn như: người dùng muốn bán lại căn hộ phải nộp 50% giá trị sử dụng đất sau khi hết thời gian 5 năm diễn ra từ khi mua sắm nhà. Mục đích của quy định này, nếu được phê chuẩn để áp dụng, nhằm ngăn chặn tình trạng người giàu “đội lốt nhà nghèo” để mua sắm nhà ở thu nhập thấp, sau đó sở hữu thể bán và kiếm lợi. Vì mang việc phải nộp giá trị sử dụng đất như thế, người bán nhà sẽ không sở hữu lãi do khoản chênh lệch không đủ trả tiền sử dụng đất.

Ở đây, không bàn tới sự chênh lệch thực tại trên thị phần, chỉ nói riêng việc mua sắm và bán nhà thu nhập thấp thì thấy nhà khiến cho chính sách cần thật sự thận trọng sở hữu quy định này. Do quy định hiện hành đặt mốc 5 năm được bán lại là trên hạ tầng chủ có nhà thu nhập thấp không còn nhu cầu ở nhà đó nữa, có ngụ ý họ đã tự ra khỏi diện thu nhập thấp.

Do vậy, sau 5 năm như quy định, người dân bán nhà là thích hợp, đúng luật. Nay giả dụ lúc bán, người dân phải đóng tiền giá trị sử dụng đất cho căn nhà đó là chưa thuyết phục tính công bằng. Vì khi mua sắm nhà, giá nhà đã với tính ưu đãi từ nhà nước. thực tế, dù giảm thuế, miễn thuế hay các khuyến mãi khác liên quan mà khởi đầu từ Nhà nước đứng ra lo, xét cho cộng, đó là tiền thuế của chính nhân dân đóng góp, chí ít là sự chia sẻ của người giàu hơn có người thu nhập thấp phê duyệt chính sách thì mới với được chính sách giảm giá đó.

Như vậy, đáng ra, thay do dùng giải pháp thu 50% giá trị sử dụng đất, những cơ quan liên quan phải kiểm soát được chặt “đầu vào” cho đúng đối tượng sắm nhà thu nhập thấp. Còn lúc những tranh luận, nghi ngờ về “đầu vào” mà chuyển sang thắt “đầu ra” là phi giảm giá, phản tác dụng, thậm chí không chặn được kẻ gian mà còn tăng khó khăn cho người nhu thập thấp, cản đường phố thoát nghèo của người dân.

1 tòa nhà, nhiều giá bán và dân dài cổ chờ “sổ đổ”?

Liên quan đến chính sách quản lý nhà thu nhập thấp, hiện người dân còn băn khoăn về giá nhà trong chính 1 tòa nhà, một tầng nhà đã hoàn thành và bàn giao sử dụng. Thực tại, cộng tòa nhà, khi xây dựng chủ tập trung đầu tư đã được hưởng ưu đãi từ Nhà nước. Giá nhà đã được tạm tính. Nhưng khi mở bán, 2 căn hộ ở sát vách nhau, được bán ở các thời điểm khác nhau thì giá đã khác nhau.

Đơn cử, khu nhà ở cho người thu nhập thấp thuộc giai đoạn một của Công trình trục đường Đặng Xá (Gia Lâm, Hà Nội), những hộ mua và nhận bàn giao nhà từ năm 2012 thì áp giá tạm tính 10,3 triệu đồng/m2. Nhưng cộng tầng nhà, mang hộ kế cận, mua sắm thời điểm 2013, giá chỉ trên 9 triệu đồng/m2.

Vấn đề đặt ra là, cộng thụ hưởng khuyến mãi từ chính sách, cộng một tầng trong tòa nhà sở hữu thời điểm hoàn thiện nhà giống nhau, lý do gì người dân lại phải trả giá khác nhau để mang nhà? Đây chính là điều đang làm các đối tượng mua sắm nhà thu nhập thấp thắc mắc. Đã có những lý giải nghĩ rằng, mua sắm – bán tại thời điểm nào thì tính giá tại thời điểm đó. Nhưng nhà thu nhập thấp là chủ ưu tiên đầu tư xây dựng đã thừa kế khuyến mãi từ Nhà nước tại thời điểm đó.

Tới thời điểm hiện tại, giá bán nhà được ghi trong giao kèo sắm - bán nhà thu nhập thấp tại nhiều Dự án trên địa bàn Hà Nội vẫn đang ở dạng “tạm tính”, chưa quyết toán 100%. Nhưng những hộ mua sắm nhà khác nhau, ở những thời điểm khác nhau đã trả giá khác nhau để được bàn giao nhà. Giả dụ cơ quan quản lý nhà nước không minh bạch điểm này, khi các chủ tập trung đầu tư chốt giá thực tính, liệu mang tạo sự bất công cho các đối tượng đích thực hưởng chính sách ưu đãi? Hơn nữa, khi ghi giá tạm tính, sau 3 năm mà vẫn chưa quyết toán, vậy giá thị trường đã đổi thay mang tăng, giảm khác nhau, vậy thời điểm quyết toán giá nhà sẽ tính như thế nào vẫn là câu hỏi ngỏ.

Tăng cường nữa, hiện giờ, tại nhiều Dự án nhà thu nhập thấp, người dân đã đến ở rất đông, nhiều hộ đã nhận nhà ở trong khoảng năm 2012 tới nay, nhưng hiện vẫn chưa được quyết toán giá thành căn hộ và chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền với nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Trong khoảng 1 số bất cập nêu trên, với thể thấy, ví như quản lý không minh bạch thông tin, từ một chủ trương đúng, chính sách ưu đãi về nhà thu nhập thấp này, rất với thể sẽ lại trở nên một “mớ bòng bong” trong quản lý loại hình nhà ở này và lại hình thành hệ lụy cho xã hội.

Xem thêm :